In de winti cultuur is zij vergelijkbaar met Mama Leba, het vrouwelijke deel van Leba. Erzulie is zeer machtig en zowel geliefd als gevreesd. Men roept haar aan om haar liefde, liefdadigheid, gezondheid, schoonheid en fortuin, maar ook bij jaloezie, wraakzucht en ruzies.  Er wordt gezegd dat zij vanwege haar lichtgetinte huidskleur tot de elite der loas (=spirits) behoort. In Haiti zijn meestal de lichtgetinte mensen welgesteld. Erzulie wordt in de voodoo cultuur het meest geliefd omdat zij de verdelende kracht tussen de mens en alle andere creaties is. Zij is het die hier op aarde volgens voodoobelijders, ideëen, dromen en artistieke talenten mogelijk maakt bij mensen. Ze is de loa van perfectionisme. Ze staat ook symbool voor de maan, heeft lang haar en is erg jaloers. Zij vereist van haar aanbidders dat zij een kamer aan haar toewijden in huis, waar Erzulie ritueel (symbolisch) de liefde kan bedrijven.

Erzulie is geen elementaire kracht maar een loa van idealen, hoop en verwachtingen. Zij is daarom zeer geliefd. Ondanks het feit dat zij van Dahomeense oorsprong is, is zij lichtgetint en wordt zij soms afgebeeld als een rillende vrouw die onder water woont. Ze heeft geen specifieke taak maar kan persoonlijk aangeroepen worden. Voodoobelijders richten daarom op elke gewijde plaats een kamer ter ere van haar in. Ook is zij fabelachtig rijk en als zij bezit neemt van iemand zal zij altijd eerst haar uitgebreide en stijlvolle uiterlijk opmaken. Men zal dan ook het beste van de beste voor haar klaarleggen tijdens een ceremonie. Ze zal zich eerst baden met een stuk geurige zeep dat het liefst nog in de verpakking zit. Daarna zal zij zich hullen in zijden stoffen en zich opsmukken met vers geplukte bloemen. De dagen van Erzulie zijn woensdag en donderdag. Zij draagt het liefst rode en blauwe jurken en is gek op sieraden. Zij ziet eruit als een elite mulatin, loopt met pittig swingende heupen en houdt van zoete dranken. Zij is een vrouw van de wereld en wordt ook wel vergeleken met Aphrodite, de griekse godin.

 

Erzulie is erg gul maar ontvangt ook graag presentjes. Zij houdt van mannen en beschouwt vrouwen als haar rivaal. Als zij via een mens spreekt doet zij dit opzettelijk met een hoog en deftig stemmetje. Zij flirt graag en dansen doet zij gracieus, waarbij zij dan speciale aandacht aan mannen schenkt door hen te kussen en te strelen. Haar verschijning tijdens een ceremonie schept haar echter zelden voldoening omdat zij aan het eind ervan altijd begint te wenen. De wereld blijkt dan te veel voor haar te zijn. De aanwezigen proberen haar dan gerust te stellen en te troosten door haar meer delicatesses, dranken en geschenken te bieden maar dit schijnt haar verdriet niet te verzachten. Dit is de treurige kant van Erzulie welke ervoor zorgt dat ook vrouwen haar ondanks haar zelfingenomen karakter accepteren. Zij is het tenslotte die de zorgen van de aanwezigen op haar schouders draagt. Het symbool van Erzulie is dat van een hart met een pijl die het doorboort, een gebroken hart. Erzulie is ondanks haar flirterige en liefdevolle karakter echter nog maagd. Hiermee wordt bedoeld dat haar liefde de aarde overstijgt. Het is een liefde van een hoger macht dan van de mens. Zij leefde als oerkracht in de wateren des aarde maar hedendaags is zij van haar oorsprong gescheiden en vertegenwoordigd Erzulie vrouwelijkheid en schoonheid. Zij houdt van parfums en lotions en elke tempel/altaar die aan haar gewijd is ruikt er dan ook naar omdat men dit over haar atributen sprenkelt.

 

 

Deze loa behoort tot de petro traditie van Haiti. De naam petro komt van een nieuwe natie van entiteiten die ontstaan zijn uit het bloed en staal uit de koloniale tijdperk. Zij weerspiegelen alle woede, geweld en razernij die de slavernij met zich meebracht. In deze toestand is Erzulie een gewelddadige loa en wordt zij door middel van spreuken aangeroepen door duistere magiers voor gewelddadige doeleinden. Zij is echter een neutrale entiteit en verricht in dit geval enkel de haar opgedragen taken. De kracht van Erzulie jan petro is erg groot omdat zij in deze vorm een zeegeest is (oerkracht).

 

Suriname heeft in 1737 haar grootste ramp ofwel massamoord gekend, toen op 1 januari van dat jaar een slavenschip, genaamd 'Leusden' met aan boord 700 slaven, vastliep op de tijgerbank in de Marowijnerivier.  

Eksters zijn ongeluksdieren, want zij waren de enige dieren die weigerden zich in Noachs ark in te schepen. Ze bleven liever op het dak van de ark zitten. Hoort men een groep eksters kwetteren terwijl er maar twee samen in het rond vliegen, dan brengt dat ongeluk. In Duitsland  bepaalt het aantal eksters dat wordt gezien, wat er te gebeuren staat; 1 brengt ongeluk, 2 een huwelijk, 3 een voorspoedige reis, 4 goed nieuws, en 5 gezelschap.

 

De schotten hebben het volgende rijmpje:

Eén betekent ergernis, twee brengen plezier

drie een trouwpartij en een klein kindje vier.

Vijf brengen de hemel, zes brengen de hel

en zeven, die brengen des duivels eigen vel.

 

Maar toch moeten we niet al te veel kwaad over eksters zeggen. Als er één op de nok van uw dak zit, is dat een teken dat het huis nooit in elkaar zal storten. Maar als er een ekster kwetterend om uw huis vliegt,  betekent dat een dode in het gezin, Ook is het geen goed teken als u een ekster ziet als u op ries gaat, en vliegt hij voor u uit als u naar de kerk gaat, dan is dat een teken des doods. Het beste kunt u eksters met eerbied behandelen. Veel mensen  menen zich  te moeten bekruisigen als er één langs vliegt.  Om er geheel zeker van te zijn niet in de narigheid te verzeilen, nemen  inwoners van sommige streken in Engeland zelfs hun hoed af voor langs vliegende eksters en buigen erbij. Alleen Chinezen beschouwen de eksters als geluksvogels en geloven dat het ongeluk u zal treffen als u er één dood....

 

Bron: Voortekenen en bijgeloof

Auteur: Phillipa Waring

Gewone kippeneieren vormen in goede en kwade zin het onderwerp van vele soorten bijgeloof. Wie een heel klein ei vindt, krijgt met de dood te maken. In Engeland gelooft men dat het tiende ei van elk legsel uitzonderlijk groot is. U tart het ongeluk door nadat het buiten donker is geworden eieren te verzamelen en mee naar huis te nemen. Eieren zonder dooier brengen ongeluk, want die zijn gelegd door hanen: een dubbele dooier in een ei wil zeggen dat er in het gezin  spoedig iemand sterft. Zeelui praten nooit over eieren; ze vermijden het woord als ze op zee zijn.

 

Als een kip op een even aantal eieren zit, voorspelt dat niets goeds en is er kans op dat ze niet allemaal zullen uitkomen. Gebeurt dat toch, dan zijn het allemaal hanenkuikens. Maar men kan er zeker van zijn het geluk aan zijn zijde te krijgen als men na het eten van een gekookt ei met het lepeltje een gat onderin de eierschaal prikt. Gooi eierschalen tot geen enkele prijs in de kachel, anders houdt de kip die het ei heeft gelegd op met leggen.

 

Druk de schaal van een ei liever helemaal plat; dan vermijdt u ongeluk , zeggen de Schotten, anders komen de heksen en kruipen ze in de leeggegeten schaal. Ze varen ermee de zee op en brengen de schepen van eerlijke zeelieden tot zinken. Dat heksen iets met eieren te maken zouden hebben, dateert al uit de Romeinse tijd.

 

Een vrolijker bijgeloof is dat u uw toekomstige minnaar bijzonder aan u kunt binden door een ei hard te koken, de dooier eruit te halen, er zout voor in de plaats te doen en in uw eentje 's avonds op te eten.  Als u gaat slapen, zegt het bijgeloof, zult u dan dromen van degene die in uw leven de liefde komt brengen.  En vergeet niet wat het Japanse bijgeloof zegt; als een vrouw over een eierschaal heen stapt, zal ze vermoedelijk gek worden.....

 

Bron: Voortekenen en bijgeloof

Auteur: Philippa Waring

 

Iedereen niest wel eens, ook is hij of zij niet verkouden. Dat wordt sinds tijden echter beschouwd als een voorteken.

 

1x niezen is een wens doen

2x niezen is een zoen

3x niezen nog iets leukers...

 

Op het platteland zeggen kinderen het volgende rijmpje op als 1 van hun vriendjes/vriendinnetjes niest:

Niezen op maandag gevaar ertussen

niezen op dinsdag een vreemdeling kussen

niezen op woensdag er komt een brief

niezen op donderdag nog meer gerief

niezen op vrijdag er komen zorgen

niezen op zaterdag je liefje komt morgen

niezen op zondag de duivel pakt je een week lang!

 

Men wenst elkaar na het niezen gezondheid toe of zeg 'proost'! Waarom? In het oude Rome vormde niezen vaak de 1e aanduiding dat iemand de pest zou krijgen. De gezondheidswens was dus zowel hartelijk bedoeld en als een soort bezwering. Vervolgens maakte men zich snel uit de voeten...

 

Afrikanen zeggen het vollediger: Gezondheid, gezondeheid, voorspoed, rijkdom en een heleboel kinderen.

 

In het moderne Italie uit men de wens: God zij met u. Dit houdt verband met de gedachte dat men, als men niest, de ziel uitblaast en dat men die met zo een wens helpt terugkeren in het lichaam.

 

Schotten geloven dat een pasgeboren kind in de macht van de duivel is tot het voor de 1e maal heeft geniesd. Niezen vóór het ontbijt voorspelt een geschenk voordat de week om is.

 

In Wales beschouwt men niezen als een ongunstig teken, terwijl men in Amerika zegt dat als men niest terwijl men iets vertelt, men de waarheid spreekt. Is men op weg om een boodschap te doen, dan slaagt u niet bij het inkopen. Moet u niezen en kunt u het niet, dan heeft iemand u lief zonder u dat te durven vertellen.

 

Het joodse bijgeloof zegt dat u, als u niest terwijl men over een dode spreekt, dit ongeluk oproept, tenzij ieder die erbij is aan de oorlelletjes trekt en de woorden spreekt: 'Zij in hun wereld, wij in de onze'.

 

Chinezen geloven vanouds dat niezen op oudejaarsavond ongeluk in het jaar daarop betekent. In Japan beweert men dat niezen betekent dat iemand u aanprijst, maar 2x achter elkaar niezen betekent dat men kwaad van u spreekt.

 

Over het algemeen is niezen goed als dit het 1e is wat men doet als men uit bed komt, maar vlak voor het slapen gaan is het niet best. Naar rechts niezen betekent geluk, naar links ongeluk. Als mensen tegelijkertijd niezen, is dat wel bijzonder gelukkig.

 

Bron: Voortekenen en bijgeloof - Phillipa Waring

 

Als de 1e man die op oudejaarsavond om klokslag 12 uur over de drempel stapt donker haar heeft en een kolenschop vol kolen bij zich heeft, dan volgt er een gelukkig jaar....

 

Dit sterk verbreide bijgeloof had zijn oorsprong in Schotland maar staat nu ook elders ter wereld in de belangstelling van vrolijke feestvierders. Asl de 1e die over de drempel stapt echter een vrouw of een blonde man is, dan is de kans op ongeluk groot. Daarom is het niet verwonderlijk dat men een tijdje van tevoren op zoek gaat naar een lange, donkerharige man die zo goed zou willen zijn als 1e bij al zijn vrienden, kennissen en familie over de drempel te stappen.

 

Heel wat mensen geloven overigens ook dat men het nieuwe jaar niet moet ingaan met lege zakken en lege kasten, anders zal er gedurende een heel jaar armoede heersen. Dat is vermoedelijk ook de oorzaak dat men voor die speciale avond van alles in huis haalt.

 

In heel Europe betekent het ongeluk als er op oudjaar een vuur uitdooft, maar kan men zich van een gelukkig jaar verzekeren door dan de laatste restjes van flessen drank op te drinken. Proost!

 

Bron: Voortekenene en bijgeloof - Philippa Waring

Maitreya, zoals hij in 1988 aan duizenden mensen op een bijeekomst in Nairobi verscheen.

 

In alle grote religies bestaat het idee van verdere openbaring door een toekomstig leraar. Christenen hopen op de terugkeer van Christus, boedhisten kijken uit naar de komst van de volgende Boedha, moslims naar de Imam Mahndi, hindoes naar de Krishna en joden naar de Messias.

 

Studenten in de esoterische traditie weten dat dit allemaal namen zijn voor één en dezelfde individu: Maitreya, de Wereldleraar,  het hoofd van de Geestelijke Hierarchie van Meesters, en ze verwachten nu zijn wederkomst. Volgens de esoterie is de naam Christus de naam van een individu maar van een functie binnen de hierarchie van Meesters. Degene die deze functie momenteel bekleedt, Maitreya, de Meester van alle Meesters, is al 2600 jaar de Christus.

 

In Juli 1977, toen Hij het minst werd verwacht, verliet Maitreya zijn verblijfplaats in de Himalaya "als een dief in de nacht". Sindsdien bevindt Hij zich in Londen, als een gewoon mens, die belang stelt in hedendaagse problemen op politiek, economisch en sociaal gebied. Sinds maart 1978 treedt Hij op als woordvoerder van de Pakistaanse-Indase gemeenschap. Hij is geen religieus leidsman maar een leraar in de ruimste zin het woord, die de weg wijst uit de huidige wereldcrisis. Volgens de esoterische lering manifesteerde Maitreya zich 2000 jaar geleden in Palestina door overschaduwing van zijn discipel Jezus - nu de Meester Jezus.

 

Maitreya komt niet om een nieuwe religie te stichten, maar om de mensheid "de kunst van Zelfverwerkelijking" te leren. De eerste stappen daarbij zijn "eerlijkheid in denken, oprechtheid van geest en onthechting. Maitreya's sociale betrokkenheid weerspeigelt zich in zijn prioriteitenlijst: voldoende en goed voedsel, toereikende huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs als universeel recht. Samengevat luidt zijn sociale boodschap "Deel samen en red de wereld."

 

Het gebruik om een oude laars of schoen aan een voertuig te binden waarmee bruid en bruidegom op huwelijksreis gaan, is een niet van een trouwfeest los te maken gewoonte. Het brengt geluk aan het jonge paar, en voordat men gemotoriseerde voertuigen uitvond, werd hun de laars zelfs achterna gesmeten! Dit gebruik wordt zelfs in de bijbel al genoemd, en de geschiedkundigen denken dat daarmee geen gelukswens werd bedoeld, maar een symbolische handeling. De bruid trad nu niet langer in de voetstappen van haar ouders, maar in die van de bruidegom.

 

Bij sommige beschavingen was het ook gewoonte dat de man vóór de huwelijksnacht een schoen van zijn bruid aan den voet van het bed zette als teken van gezag.

Tegenwoordig werpen de bruidjes hun bruidsboeket bij het vertrek naar het huwelijksreis naar de toeschouwers. Wie het vangt, zal het eerst trouwen. Maar heel vroeger werd de rechterschoen uitgetrokken en naar de toeschouwers gegooid.

De oude schoen als gelukssymbool doet nog steeds dienst bij sommige trouwpartijen, maar eens was er nog veel meer waarvoor hij werd gebruikt.

 

Op het platteland in Engeland zegt men dat het verbranden van een oude schoen de woning ontsmet bij ziektegevallen. De stank zal inderdaad wel de iets minder avontuurlijk aangelegde ziektekiemen op de vlucht jagen! In dezelfde streken beschouwt men het als een ongeluk als iemand een paar schoenen of laarzen op tafel zet; dat is symbolisch voor ophanging of leidt het tot ruzie met iemand die u na staat.

 

Tegenstrijdig is de bewering dat het geen geluk brengt als u iemand nieuwe schoenen geeft. Men zegt dan dat men hiermee het leven zou verlengen van degene die ze krijgt. In een aantal landen gelooft men dat de geest na de dood barrevoets moet gaan, tenzij men eens in zijn leven iemand een paar schoenen als cadeau heeft gegeven. Het is een slecht voorteken als men de schoen aan de verkeerde voet aantrekt of een paar verkeerd om op de vloer laat liggen.

 

Het joodse bijgeloof waarschuwt ervoor om nooit op één schoen of pantoffel te lopen, omdat anders één van de ouders zal sterven.

 

In het verre Oosten krijgt men met iemand ruzie als men de schoenen ondersteboven neerlegt.  En als schoenen kraken als ze nieuw zijn, heeft de drager ze nog niet betaald.

 

Experts beweerden dat het bijgeloof omtrent schoenen vermoedelijk dateert uit de tijd toen men nog schoenen gebruikte om een overeenkomst te bezegelen. Werd de schoen uitgetrokken en elders gezet, dan bezegelde dit de koop of de afspraak tussen de partijen.

 

Tot slot wordt het gooien met schoenen naar een ander tegenwoordig in sommige landen als een grove beleding van de ander gezien.

 

Bron: Voortekenen en Bijgeloof

 

Yemaya is afkomstig van de Orisha goden. Ze wordt gezien als de moeder van de zee. Ze is de bron van alle wateren, inclusief de rivieren van West Afrika, vooral van de rivier Ogun. Haar naam is samengetrokken uit Yey Omo Eja; "moeder van de vissen".

 

Men neemt aan dat al het leven in de zee is begonnen en is het vanzelfsprekend
dat al het leven met Yemaya begint. Ze is moederlijk, sterk en beschermend en ze geeft om al haar kinderen. Ze troost en reinigt  met zorg. Ze verliest niet snel haar
geduld maar gebeurt dit toch, dan kan ze erg destruktief zijn, zoals een storm op zee.

 

Als een embryo brengen wij de eerste momenten van onze leven al zwemmend in een warme zee van vruchtwater in de schoot van onze moeder. We moeten net als een vis transformeren en evolueren om uiteindelijk een mensenbaby te worden. Op deze manier bekeken is Yemaya de ware moeder van alles, aangezien zij de zaad van alle manifestaties is. Ze kleedt zich in 7 blauwe en witte rokken die de 7 zeeën
representeren en net als de zee is zij ondoorgrondelijk. Ze symboliseert alle karakteristieken van het moederschap.

 

In de nieuwe wereld is Yemaya de godin van de zee. Ze representeert de geboorteplaats van het leven op aarde; de zee. In de oudheid was de Yoruba rivier de grootste en machtigste rivier, en daarom geloofde men dat het leven in deze rivier begon. Daar afrikanen van de ifa stam in kontakt kwamen met de oceaan tijdens hun gedwongen migratie naar de nieuwe wereld, evolueerde Yemaya tot grotere
proporties en als een gevolg daarvan werd de oceaan haar symbool, de schoot van de wereld.

 

In Brazilie is zij een nationale godheid en wordt zij beschouwd als een redder en beschermer van de voorouders tijdens de gedwongen migratie uit Afrika. Zij werd naar de nieuwe wereld gebracht met de afrikaanse diaspora en wordt nu aangeroepen door vele culturen. Bij de Brazilaanse Candomble is zij bekend als Yemanja of Imanje. Ze brengt vis naar vissers en de maan in de vorm van een
C is haar teken. Ze beschermt boten op zee en schenkt hen een veilige passage.

 

In Haiti wordt zij aangeroepen als een maangoddin en men gelooft dat zij moeders en kinderen beschermt. Ze wordt geassocieerd met verleiderlijke zeemeerminnen (La sirenn) die rijkdom brengen en met Labalenn, haar zuster, de Walvis.

 

Yemaya heerst over de oppervlakte van de oceaan, waar het leven zich bevindt. Ze wordt beschreven als zowel mannelijk, vrouwelijk en hermafrodiet. Pauwen zijn haar heilig en ook eenden. Haar favoriete getal is 7. De kleine witte gladde schelp (cowrie) is haar symbool. Haar sieraden zijn: kristallen en parels. Haar kleuren: blauw wit en zilver.

 

cowrie

 

Zij wordt aangeroepen en vereerd op 2 februari en op 31 december. Op 7 en 9 september strooit men bloemen en brengt men offerbootjes voor haar op zee. Op 31 december steekt men in Brazilie om middernacht kaarsen aan op het strand en legt men bootjes gemaakt van bloemen in het water. Als het bootje de zee opdrijft is dat een goed teken voor het nieuwe jaar. Wordt het bootje teruggespoeld op het strand dan is dat een slecht teken voor het nieuwe jaar.

 

De wijsheden van Yemaya zijn: Ik verzorg, ik genees, ik raak en zegen je, ik troost en maak datgene wat inkompleet is kompleet. Ik ben in jou en het enige wat jij hoeft te doen is in jezelf zoeken om mijn oneindige aanwezigheid te vinden.

 

Yemaya wordt aangeroepen (in Haiti)als Erzulie voor schoonheid, geluk en goede gezondheid.
Yemaya wordt aangeroepen als Yemoja om onvruchtbaarheid te genezen.
Yemaya wordt aangeroepen als Yemana voor regen.
Yemaya wordt aangeroepen als Emanjah voor het onderrichten van kinderen.
Yemaya wordt aangeroepen als Olukun voor schone dromen en het beschermen van babies in de baarmoeder.
Yemaya wordt aangeroepen als Ataramagwa voor geld
Yemaya wordt aangeroepen als Agwe voor genegenheid en zegeningen.

 

Men offert haar Yams, granen, soep, parfum, sieraden en kleden welke in de zee worden geworpen. Om haar aan te roepen draagt men parels of kristallen. Om haar om een gunst te vragen schrijft men haar ook een brief en gooit het in de zee.

 

 

In muizen huizen de zielen van vermoorde mensen, beweert men in sommige streken. Als ze aan kleren of een zak meel knabbelen, is dat een teken dat er ongeluk boven uw hoofd hangt. Muizen vormden een ingrediënt van volksgeneesmiddeltjes. Geroosterd, gebakken of gebraden schijnen ze uitstekend te helpen bij mazelen, kinkhoest en bedplassen.

 

Komt men op reis een muis tegen, dan voorspelt dit niet veel goeds. Zit er één onder het bed van een invalide te piepen, dan zal deze nimmer herstellen. In veel delen van Engeland gelooft men dat als er veel muizen tegelijk plotseling in huis komen terwijl men ze nooit eerder heeft gezien, dat dit een dode in de familiekring voorspelt. In sommige Duitse streken brengt een muis geluk en wie er een doodt, zal geluk over het huis brengen.

 

Volgens de Schotten is er een feilloze manier om in huis van muizen af te komen. Men vangt er één, doodt hem en hangt hem aan de staart boven een vuur. De stank van het roosteren jaagt dan alle ander muizen op de vlucht.

 

Bron: Voortekenen en bijgeloof

auteur: Phillipa Waring

 

Mandragora, ook alruin genoemd, is een lid van de plantenfamilie waartoe ook de aardappel behoort. Zijn vreemde wortelvorm lijkt op een mens. In de loop van de geschiedenis weefde zich hierom het bijgeloof. Hij werd gebruikt bij bezweringen (de plant had verdovende eigenschappen). Jarenlang geloofde men dat degene die ze uit de grond zou trekken, zou sterven.

 

Men liet ze dus door honden opgraven. Men beweerde ook dat de plant, als hij uit de grond werd getrokken, een schreeuw uitte. Als men hiervan niet gek werd, zou de plant u helpen allerlei huidziekten te genezen. Ook diende hij als purgatief of als liefdesmiddel, om kinderloze vrouwen van nageslacht te verzekeren....

 

Bron: Voortekenen en bijgeloof

auteur: Phillipa Waring

 

Het gezegde: 'knijp me even, dan weet ik dat ik niet droom,' is een overblijfsel van een oud bijgeloof. In vroegere tijden gingen mannen soms grote zeereizen maken en waren dan jarenlang weg. Hun gezinnen thuis wisten niet wat er met hen gebeurde, of ze nog in leven waren of niet tot ze terugkeerden.

 

Als een man die op zee was geweest opeens voor hen stond, dacht men het eerste ogenblik vaak dat het zijn geestverschijning was. De enige manier waarop zo een zeeman zijn gezin kon overtuigen dat hij in levende lijve was teruggekomen, was door te zeggen: 'Knijp me maar eens.' Tenslotte was het zelfs zo dat men het ongeluk over zich heen haalde als men de teruggekomene weigerde te knijpen!

 

Bron: Voortekenen en bijgeloof

Auteur: Phillipa Waring

 

Land: Benin

Stam: Fon

 

Mawu-lisa is één en dezelfde entiteit maar heeft 2 gezichten; dat van een vrouw (Mawu, haar ogen weerspiegelen de maan) en dat van een man (Lisa, zijn ogen weerspiegelen de zon). Het deel dat men Mawu noemt stuurt de nacht en Lisa stuurt de dag.

 

De legende gaat als volgt:

 

Omdat Mawu zowel mannelijk als vrouwlijk is raakte zij in verwachting. Haar eerstgeborenen waren tweelingen, een jongen genaamd Da Zodji en een meisje genaamd Nyohwe Ananu. Daarna baarde Mawu Sogbo; hij was net als Mawu-Lisa zowel mannelijk als vrouwlijk. Mawu baarde daarna weer een tweeling; een jongen genaamd Agbe en een meisje genaamd Naete. Daarna baarde Mawu weer een jongen Age (Agwe) en daarna nog een jongen genaamd Gu. Gu had echter alleen een romp en geen hoofd. Zijn romp was van steen. De zesde zwangerschap van Mawu resulteerde in een kind genaamd Dyo. Dyo was onzichtbaar, hij was de lucht, het atmosfeer. Mawu schonk Dyo aan de mensheid en de mensheid was vanaf toen afhankelijk van Dyo (lucht, zuurstof). Het zevende en laatste kind van Mawu is Legba. Mawu hield het meest van Legba omdat hij de jongste was.

 

Op een dag riep Mawu-lisa al haar kinderen bijeen om de geschapen koningrijken onder hen te verdelen. Aan haar eerste tweeling Da Zodji en Nyohwe Ananu schonk zij de aarde en beval hen deze te gaan bewonen. Aan Sogbo gaf zij de opdracht om in de hemel de blijven omdat hij net als Mawu-lisa zowel mannelijk als vrouwelijk was.
Aan Agbe en Naete gaf zij de opdracht de zeeën op aarde te gaan bewonen en schonk hen heerschappij over alle wateren. Aan Age schonk zij heerschappij over de gedierten en gevogelten op aarde en beval hem in de bossen te gaan leven als jager. Aan Gu vertelde Mawu dat hij haar kracht weerspiegelde en dat hij daarom in tegenstelling tot haar andere kinderen geen hoofd had; hij had het niet nodig. Dankzij Gu zou de aarde niet voor eeuwig bestaan uit verwilderde bossen.
Gu zou de mensheid leren gelukkig te leven. Aan Dyo schonk Mawu de ruimte tussen de hemel en de aarde. Zij beval hem om de mensheid te bewaken vanaf het moment van geboorte tot aan de dood. Ook gaf zij aan Dyo de opdracht om zijn broers/zusters te "kleden" en Dyo maakte hen onzichtbare kleding. Vanaf toen waren zij met het blote oog niet meer waarneembaar voor de mens.

 

Nadat Mawu met haar kinderen had gesproken, schonk zij aan Sagbata (nu bekend als Baron Samedi) kennis om de taal der mensheid te verstaan en wiste zij de taal die in de hemel gesproken werd uit zijn geheugen. Aan Hevioso (= dondergoden) schonk ze hetzelfde en wiste ook zijn geheugen. Ook bij Agbe en Naete, Age, en Gu wiste zij het geheugen, maar aan Dyo gaf zij de mogelijkheid om niet alleen de taal der mensheid te verstaan maar deze ook te kunnen spreken.

 

Toen zei ze tegen Legba; "jij bent mijn jongste kind en omdat je zo verwend bent en geen straf kent kan ik je niet aan je broers overlaten". "Ik zal jou altijd bij me houden en jouw taak is om alle koningrijken waarover jouw broers heersen te bezoeken en bij mij verslag te doen over wat je gezien hebt".

Daarom kan legba alle talen die zijn broers spreken verstaan, alsook de taal der hemelen. Hij is de tolk van Mawu. Als één van zijn broers Mawu wil spreken, zal hij de boodschap aan legba moeten geven omdat de taal der hemelen uit zijn geheugen gewist is.

 

Legba is daarom overal; alle schepsels, mensen én goden moeten legba aanspreken om hun gebed/boodschap overgebracht te kunnen krijgen naar Mawu ........

Mawu-Lisa

 

Land: Benin

Afrikaanse stam: Fon

 

Het karakter van de Fon panteon weerspiegelt de turbulente geschiedenis van het Fonkoninkrijk, haar nederlagen en haar overwinningen. Deze stam nam goden van veroverde stammen over om zo ook bij die
goden in gratie te komen, en het wederechtelijk in bezit nemen van uitheemse dynastieën leidde soms eveneens tot belangrijke veranderingen in hun manier van aanbidding. Mawu-Lisa, de zowel mannelijke als vrouwelijke god (maan-zon) hebben zij overgenomen uit het westen van Dahomey.

 

Hoewel Mawu-lisa door hen gezien wordt als de schepper, zegt men soms echter dat er een god heeft bestaan vóór Mawu-Lisa. Deze god was volgens sommigen Nana Buluku, een hermafrodiete god, de voorvader van Mawu-Lisa. Hedendaags erkent men echter alleen het bestaan van Mawu-lisa en haar kinderen (dit zijn de hemel- en de aardse goden). Men neemt aan dat Mawu-Lisa het universum van al aanwezige materie geschapen, gevormd en bevolkt heeft.

 

Mawu-Lisa is zowel vrouwelijk (Mawu) als mannelijk (Lisa). Het zijn tweelingen (xoxo) en hun vereniging wordt gezien als de basis van de universele orde. Het is een concept die in de chinese mythologie eveneens voorkomt.  Yan (=mannelijk) en
Yin (=vrouwelijk) heet T'ai Yuan (= een oeroude vrouw) en zijn de samenwerkende krachten die de kosmos in stand houden. Ook bij de Zuni indianen in Noord-Amerika is Awonawilona (schepper en hoeder der heelal) zowel mannelijk als vrouwelijk.

 

De Fonstam identificeert Mawu met de maan, de nacht, vruchtbaarheid, moederschap, vrijgevigheid, genade, rust en vertier. Lisa associeren zij met de zon, de dag, hitte, werk, macht, oorlog, kracht en hardheid.

 

Regenboog in Zuid-Afrika

 

Volgens de kosmologie van de fon zweeft de aarde op water en wordt de regen veroorzaakt door bronnen onder het aardopppervlak. Hoog boven de aarde circuleren hemellichamen binnen het oppervlak van een hemelse kalebas (planeten)
Da (slangachtige god, Damballah) is degene die assisteert bij het ordenenen van de kosmos. Wanneer Da zich laat zien als een regenboog is het mannelijke rood, en het vrouwelijke blauw. In het universum heeft Da 3.500 hemellichamen onder zijn hoede (xasa-xasas) en evenveel erbuiten. Al deze hemellichamen ondersteunen de schepping van Mawu-Lisa. Oftewel Mawu-Lisa creëert en Da voert uit.
Andere goden hebben van Mawu-Lisa taken gekregen ter besturing van de wereld. De hemel is bijvoorbeeld onder het bestuur van Hevioso (= dondergoden) en de aarde door Sakpata. De zeeën en rivieren zijn het domein van Agbe-Naete , kinderen van Mawu-Lisa.

 

De Fonstam uit het tegenwoordige Benin in Afrika:

Fa is voor deze stam hetzelfde als lotsbestemming. Elk mens moet in harmonie leven met zijn fa. De legende gaat als volgt;

Nadat de wereld geschapen was kwamen 2 profeten, Koda en Chada, vanuit de hemel naar de aarde. Deze 2 profeten werden volgens eigen zeggen door Mawu (=maangodin) gezonden. Koda en Chada lieten aan de weinige mensen die op aarde waren weten dat elk mens een eigen fa heeft.
Mawu gaf deze heilige woorden door aan Legba. Deze heilige woorden noemt men dus Fa. Mawu gaf aan Legba de opdracht om aan elk mens zijn eigen fa te geven. Elk mens heeft een God die hij/zij aanbidt, maar zonder zijn/haar eigen fa, kan hij/zij zijn/haar God niet herkennen. Doordat Mawu fa aan legba gaf, dient elk mens eerst legba aan te spreken eer hij zijn God benaderd. Doet hij dit niet dan zal Legba weigeren fa aan de mens door te geven en kan de mens zijn eigen lotsbestemming niet weten. Elke dag geeft Mawu aan legba door wie zal sterven, wie er geboren zal worden, gevaren die op de loer liggen en ook toekomstige rijkdommen die een mens te wachten staan. Legba is bij machte dit alles naar zijn hand te zetten.

 

Ondanks het feit dat de mens wist dat fa de wil van de goden is, vergaten zij de belangrijke functie van legba. Daarom kwamen nog 3 profeten naar een plaats genaamd Gisi. Adjaka, Oku en Ogbena. Deze 3 profeten vertelden dat Mawu aan hen had geopenbaard dat legba de zoon, broer en assistent van Mawu is. Zij lieten aan een man genaamd Alaundje zien hoe hij fa moest maken. Ze hadden zaden van een palmboom meegenomen en gebruikten deze hierbij.

 

Zij zeiden tegen Alaundje: "wanneer iemand zijn lot wil weten, moet hij het bos ingaan, en palmzaden op de aarde werpen. Daarna moet hij op de plaats waar zij gevallen zijn proberen acht lijnen te ontdekken. Deze lijnen zullen het lot van de persoon bepalen. De persoon moet dan de aarde waarop hij de lijnen gezien heeft bijelkaar brengen en het in een lapje knopen. Dan moet de persoon (die nu zijn eigen lot in handen heeft) "het geschrevene" naar iemand met "kennis" brengen zodat deze hem zijn lot kan verklaren".

 

Ook legden zij de 8 lijnen van lotsbestemming aan Alaundje uit, en ook de betekenis van de 8 lijnen in een mensenhand. Zij legden aan hem uit dat deze handlijnen afkomstig van Mawu zijn. Het is Mawu die het lot van de mens in de handen van de mensen heeft gegeven, en aan legba de macht heeft gegeven om dit lot wel of niet kenbaar te maken. Het is dus voor de Fonstam van essentieel belang om met Legba bevriend te zijn.....

Reincarnatie wordt ook wel transmigratie genoemd. De ziel of een aspect hiervan wordt hierbij herboren in een nieuw lichaam. Afhankelijk van geloof of filosofie kan de ziel herboren worden in een mens, dier of plant, waarbij  de ziel een uitweg zoekt uit de cirkel van geboorte, sterven en het opnieuw geboren worden. De meeste religies die in reincarnatie geloven beschouwen het als een weg naar volmaaktheid en verlossing.

 

Een accademische psychiater genaamd, Ian Stevenson deed een onderzoek naar reincarnatie op een Universiteit in Virginia in de VS. Hij onderzocht voornamelijk kinderen die zich hun vorige leven konden herinneren en ook kinderen die bijna dood ervaringen hadden gehad. Dr.Stevenson die eerder reincarnatie ook wel  "de herleving van de persoonlijkheid na de dood" had genoemd, beschouwde het bestaan van vorige levens als een mogelijke verklaring voor de verschillenen in een mens. Hij meende dat eerdere ervaringen, de genen van een mens én de omgeving een rol speelden in de verklaring van fobieën en andere onverklaarbare persoonlijkheids-

stoornissen.

 

Hij onderzocht voornamelijk kinderen tussen de 2 en 5 jaar die specifieke fobieen hadden of gedetailleerde herinneringen aan een eerder leven. Hij probeerde dan de feiten die het kind naar voren bracht te verifieren met details over het leven van een overleden persoon. Dit leidde hem tot verbazingwekkende overeenkomsten tussen de herinneringen en het leven. Een libanese jongen die hij onderzocht, wist niet alleen waar een overleden onbekende man zijn hond had vastgebonden, maar ook dat de man in zijn kamer opgesloten had gezeten. Dit feit werd door de familie van de overleden man bevestigd; hij leed aan long tuberculose.

 

Dr. Stevenson bestudeerde  40 jaar lang 25.000 gevallen en publiceerde boeken en artikelen. Hij hield vol dat hij niet perse wilde bewijzen dat reincarnatie een feit is, maar dat het niet uitgesloten moet worden. Ondanks dit alles werden zijn studies herhaaldelijk door de wetenschap afgewezen. De mogelijkheid om 2 levens aan elkaar te koppelen door toevalligheden in plaats van feiten, en de onbekwaamheid waarmee hij zijn experimenten uitvoerde, gaven aanleiding tot veel kritiek binnen de wetenschappelijk wereld.

 

Dr. Stevenson heeft nooit publiekelijk zijn geloof in reincarnatie geuit. Hij heeft echter wel de wens uitgesproken om na zijn dood te willen communiceren. Ongeveer 40 jaar geleden kocht hij een combinatie slot en plaatste deze in een lade in één van zijn onderzoekkamers nadat hij eigenhandig een code erop had geplaatst. Hij liet aan zijn collega's weten dat hij na zijn dood zou proberen de code door te geven. Dr.Stevenson stierf in februari 2007. Tot op heden is de het slot niet geopend.....

 

 

Bron: Voortekenen en Bijgeloof - Philippa Waring

De Aisa (aarde element) onderscheidt zich in: 

Sisi  (statige en deftige aisa)           
Soko Mama
Ma aisa         
Baka-goron-aisa (plantage Aisa)        
Goron Mama (moeder aarde)       
Mama Fu Nengre Kondre   (= moeder van het negervolk)

De Loko (lucht element (natuur, fauna) onderscheidt zich in:
Tata Loko         
Gedeusu
Adjida Loko

De Leba (boodschapper, waker, hoeder) onderscheidt zich in:
Mama Leba              

Papa Leba

Pasi-Leba
Aferekete

Pemba is een dik krijt welke gewonnen wordt in het Afrikaanse gebergte Kabanda. Het werd door de plaatselijke stammen ontdekt en gebruikt, in combinatie met natuurlijke kleurstoffen, om hun gezicht en lichaam ermee in te wrijven bij het ten strijde trekken tegen vijanden en hun de oorlog te verklaren.

Slechts door toeval werden de wonderbaarlijke eigenschappen ontdekt door een jong Afrikaans meisje, Pemba genaamd (later werd haar naam aan het krijt gegeven) en dochter van een belangrijke stamhoofd. Helaas, het meisje moest maagd blijven om te worden geofferd aan de goden. Doch was er een vreemdeling die tot het gebied kon doordringen, het meisje Pemba leerde kennen en zich met haar verloofde.

Haar vader kwam erachter en gaf zijn mannen de opdracht de vreemdeling te doden en voor de krokodillen te werpen in de Heilige Rivier U-sil. Pemba, die dit te weten kwam, en hierdoor zeer te neergeslagen was, wreef zich volledig in met het witte krijt, als oorlogsverklaring aan haar vader. Zij deed dit samen met andere stamleden die niet tevreden waren met de wrede plannen van het staatshoofd.

Hun optreden had echter een heel eigenaardige werking. Het stamhoofd werd, geconfronteerd met de in het krijt gehulde lichamen niet opgehitst tot oorlog, maar werd kalm en aanvaarde plots de liefdesrelatie van zijn dochter met de vreemdeling. Sinds dit voorval werd ontdekt dat het krijt een enorme liefde- en vredesopwekkende uitstraling bezat en er tevens voor zorgt dat belangrijke levenswensen uitkomen.

 

 

Een panji is een lap stof. Het wordt gedragen door de beleiders van Winti, maar de  inheemse creolen in suriname (degenen die in het binnenland wonen) dragen deze omslagdoeken vrijwel dagelijks.

• Aisa
• Vodu
• Ingi
• Busi Ingi
• Ampuku
• kantamasi
• Adumankama

Hieronder volgt de betekenissen van de verschillende panji's

 

Kijk op   voor de verschillende panji's

 

Meermin gevonden in Maleisië

 

De wezens van het water beschermen de zeeën en alle andere wateren. Ze handhaven het evenwicht en de harmonie in deze gebieden.

Waterwezens komen zowel in de winti religie (Watra wenu's) als in de voodoo religie voor.

 

Ze beheersen alle magnetische vormen van magie. Ze kunnen een magier het vermogen verlenen om in water en spiegels te schouwen, en hem de kennis van watermagie bieden. Ook vruchtbaarheid en onsterfelijkheid behoren tot hun magie.

De wezens van het water zijn nixen, nimfen, sirenen en watermannen.

 

De  nixen komen uiterlijk overeen met het klassieke beeld van de zeemeermin. Meestal gaat het om  uitgesproken gevoelvolle en welwillende wezens die al heel wat schipbreukelingen voor de verdrinkingsdood hebben behoed. Maar soms kan het voorkomen dat ze een mens die hen bevalt met zich mee de diepte in trekken, zonder dat ze zich ervan bewust zijn dat die persoon in hun element niet kan overleven. Over het algemeen zijn de vrouwelijke waterwezens in de deze wereld actiever en ook nieuwsgieriger naar mensen. Dat heeft vooral in  vroegere tijden soms tot gemende huwelijken met menselijke partners geleid, waarbij de nix haar element moest verlaten.

Vrouwelijke waterwezens zijn in de voodoo religie onder andere Istiphul, Osipeh en Isaphil.

 

Sirenen staan erom bekend erop belust te zijn zeelieden in het verderf te storten......

 

 

 

 

Een meermin gevonden in de Philipijnen

 

 

 

 

Tekst bron: Voodoo rituelen van Heike Owusu

Foto bron: Google.com

 

 

 

 

 

 

Bron: Voodoo rituelen van Heike Owusu

 

De meeste Surinamers maken vóór de jaarwisseling een kaseri watra om het lichaam te reinigen. Deze mensen willen het nieuwe jaar namelijk schoon (rein) tegemoet treden.

 

Voor het maken van dit bad heb je volgende ingredienten nodig:

 

- essences van eigen voorkeur b.v amandel, peer, ananas

-florida water en pompea ( te halen bij een surinaamse superstore of toko)

-bloemen naar voorkeur b.v. rozen etc (de bloemblaadjes gebruiken)

-een witte kaars

-een kalebas (te koop in een surinaamse winkel)

 

Reinig je badkamer, prapi (een schone teil mag ook), je kalebas ook, en was de bloemen met een beetje koud water.

Steek de kaars aan eer je begint met het bad, de kaars symboliseert de levensbron.

 

Doe warm water in de prapi of teil en meng daarna de andere ingredienten door het water. Als de kaseriwatra gereed is, lees je bijv. een tekst uit de bijbel die jou aanspreekt, en vraag je aan Anana Keduama Keduampo (God) om de watra te zegenen. De Mama fu doti (moederaarde) je Kra (=ziel) je Dyodyo (=ondersteuner van je ziel en beschermengel)en de Komfo's (=voourouders)van moeders- en vaders kant vraag je om bijstand.

 

Onderga het bad met geduld, al pratend met jezelf en jezelf al het beste toewensend in het nieuwe jaar. (Ik zelf vraag dan ook om bijstand bij de op mijn weg liggende beproevingen en om vergiffenis voor de gemaakte en de nog te maken misstappen)

Kinderen worden meestal voor 18.00 uur gebaad met deze watra.

 

Bron: kulturu waaier - Radio Stanvaste

OP Deze site kan je gratis jouw geboorte horoscoop laten berekenen:

 

 

 

 

Vrouwen die menstrueren mogen absoluut niet meebaden, en ook is het raadzaam om zeer jonge babies dit bad niet te laten ondergaan.

Een belangrijk ritueel om de hulp  van vooroudergeesten en Winti's in te roepen is de bedji.  Tegelijk kan de bedji ook worden gezien als een terí (verering) van de winti's.

 

Men onderscheidt 2 soorten bedji's'

- De persoonlijke bedji

- De famirmang bedji (familie)

 

Een persoonlijke bedji is meestal bestemd voor degene die het verricht om een bepaalde vooroudergeest en of een winti te gedenken. Een bedji bestaat in het simpelste geval uit een glas water en een brandend witte kaars. De kaars kan bij het slapen gaan worden gedooft.

 

Men kan ook kiezen voor een alla kondre bedji om bv alle winti's en Jorka's te gedenken. Deze bedji kan bestaan uit dranken voor de verschillende winti's.

 

Voor de Aisa zet men een fles champagne of orgeade.

Voor de Ingi een ginger wine, en een wittte of rode switi sopi.

Voor de kabras (voorouders) een fles drang (sterke drank) maar om onenigheid met niet alcoholische wintis te voorkomen kan men het beste wat water of melasse water voor de kabra neerzetten.

 

Ook een bol pimba (witte talk-krijtachtige substantie) en een sigaar horen bij deze bedji.  De bedji zelf behoort op een schone ondergrond. Bij de alla kondre kan dit een Jampanesi krosie zijn (javaanse lap), waaroverheen lappen in de kleuren rood, wit en blauw worden gespreid. Ook de kaarsen kunnen in de kleuren rood wit en blauw, maar alleen witte kunnen ook.

 

 

Dit is een bedji voor het hele geslacht en is meer bedoeld om de hulp in te roepen van de vooroudergeesten en de wintis bij een in aantocht zijnde famirman pré ( rituele familie feest).

 

De wintis worden verzocht om de weg vrij te maken voor de pré en om deze goed te laten verlopen. Alle fam.leden dragen een steentje bij door bv verschillende dranken voor de bedji te kopen. De bedji kan in het huis van 1 der fam.leden plaatsvinden.

Uiteraard moet deze plek rein zijn. Als men tijdens de Pré dranken tekort komt mogen deze bij de bedji vandaan worden gehaald.

 

  

 

 

Dat er overeenkomsten zijn in de winticultuur met de voodoo cultuur is zeker. Zo kent men in de voodoo cultuur de Leba winti ook. Men noemt hem Elegba, zie mijn info over deze god in het archief over voodoo. Als je verder leest over voodoo op de log en je zo'n beetje alles over winti hier gelezen, dan kom je zeker wat overeenkomsten tegen.

 

Lieve groetjes van Denise

Om te begrijpen wat de werkelijke regels zijn, moet je eerst inzien dat Winti religie ontwikkeld is in de vroegere tijden (slavernij tijd) als een soort noodplan. Daarna heeft het, samen met andere invloeden van andere etniciteiten, zijn vorm gekregen per locatie.

Winti beleving van iemand die bijvoorbeeld uit Para komt, is niet hetzelfde als die van de marrons in het binnenland. In het binnenland zijn er zelfs bepaalde verschillen in tradities, door de verschillende stammen en dorpen. Hoe dieper je het binnenland in gaat, hoe meer Afrikaanse waarden zijn bewaard.

Bij een bezoek aan het binnenland, kwamen we tot de ontdekking dat er aparte huisjes waren gebouwd voor menstruerende vrouwen. Hier gold dat de vrouw zich in die periode moest afzonderen. Zij mocht niet in kontakt komen met mannen, wel met andere vrouwen. Menstruatie wordt ook weleens 'mun-siki' (maandziekte) genoemd, wat in mijn ogen niet terecht is. Het is op de eerste plaats geen ziekte, maar een zegen voor een vrouw om te mogen menstrueren. Ten tweede is het een feit dat het Christendom een belangrijke invloed heeft gehad op het Wintigeloof. Vandaar de verwijzing naar het oude testament in de bijbel. Een ander invloed is het Jodendom.

Het woord trefu is afgeleid van het Joods woord Tereifa. Dit betekent letterlijk verscheurd. Terefa is een onderdeel van Kasjroet, een systeem van spijswetten die in het Jodendom bepalen of voedsel wel of niet door Joden gegeten mag worden.

Het niet aanraken van een menstruerende vrouw is ook een traditie dat je bij de Joden vindt. Dit wordt ook als zodanig normaal beschouwd, dat er in deze maatschappij ruim rekening wordt gehouden. Men spreekt van Kosherisatie in eigen restaurants, maar ook andere horeca gelegenheden, die worden gehuurd door Joden.  Kosherisatie is het rein houden en gebaseerd op het oude testament.

Het woord kaseri is afgeleid uit het woord kosher. Er moet sprake zijn van kaseri bij het uitvoeren van bepaalde (Winti) rituelen. Daarom wordt er vaak op save gespeeld bij bepaalde rituelen en óf door mannen uitgevoerd, óf door vrouwen die de menopauze zijn gepasseerd en dus niet meer menstrueren.

In vroegere tijden heeft men gezien dat menstruatie en een menstruerende vrouw invloed kon hebben op de voortgang van bepaalde rituelen. Daarop zijn er maatregelen genomen om een vrouw richtlijnen mee te geven.

Het kan hierbij nooit de bedoeling zijn dat de vrouw het gevoel moet krijgen dat ze als het ware een soort melaatse is. De vrouw wordt spiritueel gezien als een belangrijke schakel in het geheel. Zij draagt en baart. Men zegt ook wel: de vrouw is voor 'binnenlandse' zaken en de man voor 'buitenlandse' zaken. Dit ben ik ook in andere geloofstromingen tegengekomen. De vrouw stuurt, de man draagt het uit.
Dit betekent dus, dat de vrouw een behoorlijke invloed kan hebben op de gemeenschap.

Al jaren terug werd mijn interesse gewekt door bepaalde boeken, die gericht waren op de Europese versie van het Wintigeloof. Eén daarvan is Wicca. In de vroegere tijden werden vrouwen o.a. op een brandstapel om het leven gebracht. Wat blijkt nu? Vanaf ongeveer 1400 breekt er een tijd aan waarin ontzettend veel gebeurd. De kerk dreigt uiteen te vallen door de steeds groeiende macht door de staat en de om zich heen grijpende reformatie. Sociale onlusten, misverstanden en de pest doen mensen steeds meer gebruik maken van de diensten van voorspellers, waarzeggers en kruidenvrouwen.

Het traditionele beroep van de vrouw, vroedvrouw, (vroed = wijs) wordt van hogerhand verdrongen door mannelijke chirurgijns, die weliswaar veel minder kennis hadden, maar door de heersende klasse, de kerk en de staat werden gesteund.

Ik ga niet te diep in op het geschiedenis gedeelte, maar wil hiermee zeggen dat men bang was voor de vrouw. In Afrika staat de vrouw centraal. Men gelooft in zowel een God als een Godin. Iets wat ik ook heb gevonden in het Wintigeloof. In latere tijden, tijdens de slavernij werd eveneens dit vrouwelijk aspect van de Afrikanen ontnomen. Het is begrijpelijk dat als alles duaal is in de natuur, dat er op die manier geen balans is.

Een menstruerende vrouw staat in die dagen in haar kracht. Degenen die ver zijn in magie kunnen dit ook gebruiken voor verschillende doeleinden. Het kan zowel goed als kwaad worden gebruikt. Ik heb het hier niet meer over Wintigeloof an sich, maar over sjamanisme over het algemeen (wisi).

Er is mij een verhaal bekend, dat een bepaalde wiri (geneeskrachtige kruid) opgespoord kan worden met een jonge menstruerende vrouw. Zij laten haar voorop lopen en wanneer haar baarmoeder heftig begint te krampen is zij in de buurt van dit geneeskrachtig middel. Meer kan en mag ik hier niet over zeggen.

Bepaalde tradities worden in ere gehouden en van generatie op generatie doorgegeven. In een kleine gemeenschap is het goed in stand te houden, maar vele zaken zijn verwaterd en men kan niet tot de kern komen. Daarvoor moet men terug naar de oorsprong en Afrikaanse cultuur om het geheel te kunnen begrijpen. Dat is een studie op zich.

De kern van de topic gaat dan ook niet over traditie rond een menstruerende vrouw, maar om het gevoel dat een vrouw krijgt binnen haar relatie. De creoolse man is opgevoed met bepaalde waarden. Hoogst waarschijnlijk is de man opgevoed met normen en waarden uit de marroncultuur. In dit geval klopt het, dat de vrouw de man niet mag aanraken. Daarom had ik al eerder aangegeven dat de beleving toch wel verschilt per locatie.

 

Een man die opgegroeid is in Paramaribo en enigzins enkele tradities heeft meegekregen, zal je bijvoorbeeld wel kunnen aanraken, maar beperkt het tot de keuken en rituelen. Deze mannen krijgen dan ook in hun opvoeding mee, dat ze zelf in staat moeten zijn om te koken.

Omdat een vrouw een belangrijke plaats in neemt in het spiritueel geheel is het denkbaar dat zij nimmer het gevoel mag hebben dat ze minder is dan haar man.

De man heeft zijn verantwoordelijkheden, de vrouw ook en een minderwaardigheidsgevoel draagt dus niet bij aan de harmonie dat er moet heersen binnen een gezin.

Een man die van zijn vrouw vraagt dat hij in het bed moet slapen en zij op de grond, (als ze menstrueert) kan een minderwaardigheidsgevoel op wekken. Vrede en harmonie binnen een gezin is van essentieel belang, omdat daarbuiten een grote boze wereld is. Het is in mijn ogen vele malen belangrijker om de yeye te eren binnen het vermogen van de partner, dan het strikt houden aan taboes. Ik hoop dat je begrijpt wat ik hier bedoel.

Wanneer een man wordt opgevoed met deze waarden, dient hij mans genoeg te zijn om zijn vrouw te beschermen en haar yeye hoog te houden. Dit betekent dat hij creatief moet zijn om een balans te houden met hetgeen waar hij mee is opgevoed en omstandigheden.

Onder omstandigheden versta ik:

- leefomgeving
- achtergrond van partner
- moderne samenleving

Ingaand op de moderne samenleving: het kan niet zo zijn dat een man van zijn vrouw eist dat zij zich moet houden aan tradities en deze buitenshuis laat varen. Ook de man heeft zijn verantwoordelijkheid om zijn vrouw te beschermen (zei ik al, maar herhaal dit) tegen negatieve invloeden van buitenaf. Haar waardigheid wordt in twijfel genomen door de buitenwereld én haar yeye (ego, geest) wordt blootgesteld aan negatieve gevoelens, wat in het ergste geval een yeye mandi kan veroorzaken.

Mandi = boosheid. Het verzwakt de yeye en veroorzaakt onenigheid in de eenheid die er moet zijn binnen een gezin. Vooral als er kinderen bij betrokken zijn, moet men voorzichtig zijn met de sfeer in huis.

Yeye mandi kan uiteindelijk fyo-fyo veroorzaken. Je hebt verschillende vormen en komt dus ook voor in relaties. Als ik fyo-fyo moet vertalen naar hedendaags Nederlands, dan zou je kunnen zeggen dat het om onenigheid gaat (brouille).

Hedendaagse beleving van het Wintigeloof is vooral bekend om het oplossen van problemen, terwijl vele problemen voorkomen kunnen worden. Die kennis ontberen vele van ons, waardoor we in nood ten prooi kunnen vallen van oppertunisten, die zich voordoen als onze geestelijke leiders. Mensen die de ander vertellen dat ze slachtoffer zijn van wisi (de ander heeft ze kwaad gedaan) als ze zich niet meer lekker voelen, depressief zijn en zaken gaan niet zoals ze moeten lopen, terwijl het niet eens aan de ander ligt, maar puur aan het feit dat men is vergeten hoe man en vrouw met elkaar moeten leven en elkaar moeten beschermen.

Begrijp me goed, ik neem bepaalde ervaringen niet in twijfel. Men kan werkelijk slachtoffer zijn van boze magie (wisi), maar in vele gevallen kan men alleen de symptoom wegnemen en niet de wortel van het probleem aanpakken. Immers, dat gaat voor sommige spirituele werkers (duman/-uma) ook de pet te boven, daar het verleden nodig is om bepaalde zaken recht te kunnen zetten.

Dit was mijn verhaal. Bovenstaande is gebaseerd op mijn eigen studie, kennis en interpretatie. Voor wie dit van toepassing is, probeer van hieruit verder te gaan met je eigen onderzoek om tot de kern te kunnen komen.

 

Futumanyangtrefu of muntrefu

Veel Afro-Surinamers voelen zich ziek als zij voedsel tot zich nemen dat bereidt is door
een vrouw als zij menstrueert. Meestal bestaat dit uit een branderig gevoel in de mond (broko mofo) of huiduitslag. Deze klachten verdwijnen weer als sneeuw voor de zon als zij zich aan de trefu houden.

De mungtrefu kan als Dyodyotrefu en als familietrefu voorkomen. Als Dyodyotrefu geldt het meestal al vanaf de zwangerschap. Als familietrefu kan het pas op latere leeftijd gelden, wanneer de Winti’s bijvoorbeeld de tijd rijp achten om de persoon als medium of tempel te gebruiken.

 

Nel Sedoc onderscheidt in zijn boek “Afro-Surinaamse Natuurgeneeswijzen”
zes Dyoyowinti’s. Deze zijn: Aisa, Loko, Leba, Ingi, Kumanti en de foduwinti,
In sommige dorpen in Suriname waar deze trefu door alle dorpelingen wordt nageleefd, wordt de menstruerende vrouw geëerd voor het feit dat haar lichaam zich reinigt voor de voortplanting. Ze wordt dan verwend en hoeft, zolang ze menstrueert, ‘niets’ te doen.

 

Adzohu: Een episch en heilige dans. De dansers dragen kleurrijke heupdoeken, bellen en hoeden. De liederen versterken het zelfrespect.

 

Agbekor: Een oeroude strijddans dan meestal opgevoerd wordt bij begravenissen en culturele sociale evenementen. Het wordt gedanst met paardestaarten en men voert strijd- en vecht bewegingen uit tijdens het dansen.

 

Dit is speciaal vertaald voor Nancy Lodik die hierom vroeg. Lees verder in het engels op:

 

Bron: http://www.alokli.com/site/dances/dances.html

De staf is een van de belangrijkste symbolen van de magische wil.

Zijn vorm, het gebruikte materiaal en de toevoegsels zijn afgestemd op de wensen van de magier. De werkelijke kracht van de staf hangt altijd van zijn lading en uitrusting af. Sjamanen werken vaak met apart vormgegeven staven in combinatie met kristallen of dierlijke kentekens, dat kunnen delen van dieren zijn of de vorm van de staf is zelf die van een dier.

 

Europese heksen gebruiken traditioneel eerder eenvoudige, sobere staven van bepaalde houtsoorten. Edelhout en metalen ringen die met energie geladen zijn. Voor houten staven zijn de volgende houtsoorten bij uitstek geschikt; eiken, wilgen, hazel, vlier, acacia, essen en sleedoorn. Heet hout van de wilg is bijzonder goed geleid en is aan te raden voor het maken van een universele toverstaf, hazel en sleedoorn zijn in de heksentraditie eveneens  zeer geliefd. Een staf uit het hout van de vlierboom is sterk verbonden met de saturnische energieen en wordt voornamelijk gebruikt voor de omgang met elementaire wezens en demonen. Een elzentak is geschikt bij de genezing van zieken. De eik werd door de druiden als de boom met de meeste macht beschouwd; zijn energie sluit aan bij de eigenschappen van Mars en is daarom geschikt om de wilskracht van de magier te versterken.

 

De lengte van de toverstaf is de afstand tussen de elleboog en de top van de middelvinger. Voor geneeskrachtige behandelingen worden soms ook kortere staven van gemagnetiseerd metaal of staven met een kristallen punt gebruikt. Bij grote rituelen zijn ook staven van hout of metaal met een lengte van meer dan een meter aan te treffen. De doorsnede moet minimaal 1 tot 2 cm zijn, bij langer staven uiteraard meer.

De magische spiegel is een zeer praktisch hulpmiddel. Daarmee zijn gebeurtenissen op grote afstand waar te nemen en men kan er kennis mee verwerven over voorvallen in het verleden of de toekomst. Voorst is het te gebruiken om een vertrek met een bepaalde energie op te laden of zichzelf ermee te bestralen. Twee tovenaars kunnen hem ook als telefoon inzetten.

 

Zoals bijna alle magische voorwerpen moet ook een spiegel zo mogelijk zelf worden vervaardigd. Daarvoor neemt men een gewelfd stuk glas, dat men aan een glasfabriek vraagt of als verdampingsschaal in een winkel voor chemische hulpmiddelen koopt. De naar buiten gewelfde kant wordt met zwarte lak ingesmeerd bv autolak. Om hem gemakelijker te hanteren kan men er een lijst omheen maken. De spiegel kan alleen worden voorbereid voor de activiteit die men van plan is. Als het niet wordt gebruikt moet de spiegel in een zijden doek worden bewaard.

 

Ga voor de spiegel zitten en stel je voor op een oppervlak, een eenvoudig voorwerp of vorm. Ga dan geleidelijk over op steeds ingewikkeldere vormen. Let daarbij erop dat je de dingen daadwerkelijk ziet en schuif alle ongewenste beelden die opduiken terzijde. Op die manier wen je de ogen van je materiele lihaam aan werken met de spiegel.

 

Zoek een speigel met een iets verhoogde rand en giet er wat water op, en voeg er een paar druppels van de magische condensator op (een aftreksel van bep. planten, witte lelie, de alruinwortel, arnicabloemen en echte kamille. Verder is goudtinctuur nodig die je in de apotheek kunt krijgen, een handvol van de geselecteerde planten in een pot doen en giet er water over. Sluiten en 20 min laten koken, laten afkoelen en filteren met een fijne zeef. Dan verhitten tot het tot 100 ml verdampt is. Afkoelen en er 20 druppels goudtinctuur aan toevoegen. Nu in een fles van donker glas gieten en er dezelfde hoeveelheid alcohol van hoge percentage bij doen, goed schudden en bewaren op een donkere, koele plek).

 

Leg de spiegel voor je op de grond en zet er een kaars of magische lamp nast. De oppervlakte kan je nu naar wens opladen, of je kijkt er zonder speciale bedoeling in en probeert vrij van gedachten te zijn om de opstijgende beelden waar te nemen.

 

Als een heks contact wil opnemen met iemand die ver weg is, wordt de spiegel geladen met het vijfde element, ether.  De heks doet dn de elementademhaling en leidt haar via de handen of de zonnevlecht naar de spiegel. De heks hoeft zich dan alleen maar voor te stellen dat zich tussen haar en de gezochte persoon nog slecht ether bevindt. Daarmee is de verbinding tot stand gekomen. Op dezelfde manier kan ook contact worden opgenomen met gestorvenen of geestelijk wezens van andere niveaus.

 

In veel culturen maken de sjamanen ook gebruik van fluiten om geesten op te roepen. Afhankelijk van het materiaal wekt de klank een bepaalde vibratie op die op het niveau van de geestelijke wezens is waar te nemen. Bij de keuze van een instrument dient dan ook met name aandacht aan de toonfrequentie en het materiaal geschonken te worden, deze moeten bij de elementen of de planeten passen die bij het gewenste wezen zijn ingedeeld. Koper is geschikt voor Venuswezens, zilver voor de maan, hout voor de lucht en klei voor de aarde. Met een pansfluit worden bosgeesten geroepen, met een beenderfluit de geesten der doden. In het algemeen zijn fluiten met één toon het meest geschikt voor rituele aanroepingen.

 

 Instrumenten die van beenderen of delen van dieren zijn gemaakt, hebben een sterke band met de bijbehorende geesten en krachten. Veel sjamanen maken gebruik van de reeds aanwezige energieen.  Zoals alle andere magische voorwerpen wordt ook de fluit voor het gebruik naar behoefte opgeladen en gewijd en als hij niet gebruikt wordt, zorgvuldig bewaard en alleen voor magische doelen tevoorschijn gehaald.

Nigeriaanse sjamanen gebruiken beenderfluiten voor helende doelen. De fluit is voorzien van een uit hout gesneden opzetstuk in de vorm van een mensenhoofd en is versierd met rode zaden. Het gesneden hoofd geeft de fluit een fetisjkarakter, dwz dat er vermoedelijk een geest aan gebonden is. Het grote gat in het midden is geschikt om bezweringsformules in te spreken, die door verandering van klankfrequentie de geesten rechtsstreeks kunnen bereiken.

 

 Van een Mashona-medicijnman uit Zimbabwe is de fluit van een menselijk bovenbeen afkomstig. Het is een geestenfluit voor de aanroeping van geesten van voorouders. Zulke fluiten van menselijke beenderen zijn ook in andere delen van de wereld bekend, zoals Tibet en Siberie en worden ook daar gebruikt voor het aanroepen van geesten van doden.

In het gebied van de zuidzee zijn kleine fluiten te vinden die op een ocarina lijken (schelp).

De fluit wordt gebruikt bij initiatierituelen en vruchtbaarheidsfeesten van de Maprik-stam.

Er zijn allerlei manieren om te onderzoeken of een vrouw of meisje nog maagd is.  Ze berusten natuurlijk op bijgeloof. In Engeland beweert men dat een meisje nog maagd is als ze zonder met de ogen te knipperen naar de zon kan kijken. Dat is wel slecht voor de ogen!

 

In Duitsland en Oostenrijk laat men een meisje, zacht een nog gloeiende pit van een uitgeblazen kaars aanblazen. Lukt het de kaars brandend te krijgen, dan is ze nog maagd.

 

In Hongarije laat men een meisje door een bijenzwerm lopen, bijen steken geen vrouw die rein en nog maagd is, zegt men.

 

In het oude Rusland was het in de Kaukasus schering en inslag dat een meisje geen maagd meer was als haar borsten zich sterk ontwikkeld hadden.

 

Als een meisje in Engeland vergat de zoutstrooier op tafel te zetten, was dit een teken dat ze geen maagd meer was.

 

In het Poolse binnenland gold dat een maagd in staat was water tot bollen te rollen.

 

Het is moeilijk een onaangenamer bijgeloof te vinden dan dat wat zegt dat seksuele omgang met een maagd een venerische ziekte kan geven.

 

En tot slot, het meest bizarre bijgeloof van allemaal is het Middeneuropese verhaal dat een vrouw die 7 onwettige kinderen baarde nog steeds maagd bleek te zijn!!

Volgens het bijgeloof brengt het altijd geluk als men per ongeluk iets binnenste buiten aantrekt, terwijl het ongunstig is om iets scheef dicht te knopen. Koopt u een nieuwe mantel of japon, dan is het raadzaam zodra u die gaat dragen wat geld in de rechterzak te stoppen, doet u dit niet, dan zult u zolang als de mantel meegaat geldgebrek hebben. Dit geldt, volgens wat men in veel Engelse streken zegt, ook voor degene van wie de kleding werd gestopt of hersteld terwijl hij of zij die droeg. Afgezien van het feit dat het niet fraai, brengt het ongeluk iets lichtgekleeurds te herstellen met een veel donkerder garen.

 

Dat er tussen de mens en zij persoonlijke kleding een band bestaat, komt tot uiting in een Russisch bijgeloof, heeft iemand u of uw huis beroofd en vindt u een kledingstuk of een lapje van hem, dan moet u dit flink met een stok bewerken. De dief wordt dan ziek en kan gemakkelijk worden gevonden.

 

In Amerika wordt gezegd dat een vrouw een gelukkige lente zal beleven als ze met Pasen drie nieuwe dingen draagt. Maar of haar echtgenoot de prijs niet te hoog zal vinden?!  Als u per ongeluk een gat in een kledingstuk brandt, is dat een teken dat iemand bezig is ergens leugens over u te vertellen.

 

 

De Busi Ingi winti ( = Bos Indiaan) 

De Busi ingi winti's behoren tot het element bos. Oorspronkelijk bewaakten zij alles wat zich in het bos begaf (denk aan de marrons =  weggelopen slaven). De Busi ingi winti gedraagt zich in tegenstelling tot de Watra ingi winti heel anders. Ze zijn over het algemeen heel erg strak in hun doen en laten. Ze verdragen niet veel en zijn kort en bondig. Meestal als ze iets kenbaar moet maken, dan doen ze dat zonder al te veel omzichtigheid en tact. Dit is het geval en dat staat te gebeuren; wil men verandering hierin brengen, dan dient men zo te handelen! Zo luidt meestal hun boodschap, en klaar zijn ze.

 

Ook de busi ingi winti is een goede genezer. In tegenstelling tot de watra ingi is de boesi ingi winti helemaal niet afkerig voor jorka's (geesten). De boesi ingi winti toont zich aggressiever in zijn gedrag. De busi ingi winti is ook een goede beschermer voor zijn "Asi Boi' (= drager van de winti). Hij biedt bescherming tegen boze geesten, tegen messteken en geweerkogels. Dit wil niet zeggen dat een ieder die een busi ingi winti heeft vanzelf beschermd is. Verre van dat, men moet de winti eerst daarop voorbereiden doormiddel van "wasi' "rituelen (=rituele baden) en fula's (i=nwijdingen).

 

 De busi ingi winti dans is bijna gelijk aan die van de watra ingi, maar oogt een beetje agressiever. Zelfs de danspassen ogen groffer van structuur en bewegingen. Aan een busi ingi winti kan men niet altijd zien of hij vrolijk is. De busi ingi winti liederen zijn minder melancholisch. Bij deze liederen gaat het niet over de mensen met hun tekortkomingen of de teleurstelling in de mens, de Busi ingi winti liederen gaan over de winti zelf. Hoe dapper hij is of wat hij allemaal op zijn wegen is tegengekomen en hoe hij alle problemen of gevaren heeft overwonnen. Ja, op dat moment viert de glorieuze tempel met de gladiatoren hoogtij.

 

De favoriete sieraden van de busi ingi’s zijn:

Bron Dhr. Agansu Gingetongo

 

De Watra Ingi Winti (= water Indiaan)

 

De watra ingi winti valt onder het element water. De watra ingi winti is een mooie en vrolijke winti. Een watra ingi winti manifesteert zich met al zijn trost maar ook met bescheidenheid. Hij is  parmantig in zijn houding en deftig in zijn doen. Als hij zich openbaart, doet hij dit met veel bescheidenheid, beleefdheid en eer, en zo begroet hij dan alle aanwezigen. Deze winti laat degene bij wie hij zich openbaart, aan de aanwezigen vragen hoe het met hen is. Mocht iets hem opvallen bij één der aanwezigen, dan laat hij dat ook gelijk weten. Is het een probleem of iets wat niet voor een ieders oor geschikt is, dan zal hij de persoon in kwestie apart roepen en dit in alle bescheidenheid vertellen.

 

Ook bij de ingi winti ( ingi = indiaan) is er verscheidenheid in rang en stand.

Eén ervan is de Papa ingi of Kapting ingi (= kapitein indiaan = hoofd van het dorp) of Piai man (=medicijnman).  Een kapting ingi winti kan ook een goede ziener en genezer zijn.  De Papa ingi, Kapting ingi of Piai mang verricht goed werk binnen de winti cultuur. Behalve dat het een goede genezer is, is het ook een goede medicijnman of medicijnvrouw. Alom bekend zijn de formidabele kruiden voor allerlei kwalen en ziekten die deze winti kan prepareren. Daarnaast drijft hij ook boze geesten uit, die bezit van mensen nemen.

 

Deze kwade geesten kunnen echter ook door negatieve magiers naar hun vijanden gezonden worden om die een kop kleiner te maken. 

Als de bezwering goed gestructureerd is kan het bij de persoon waarvoor deze bestemd is, behoorlijk veel schade aanrichten en zelfs de dood tot gevolg hebben.

Dit noemt men kortweg een "wisi"op iemand  bezweren. Dit is de droevige keerzijde van het spirituele,  wat totaal niets te maken heeft met het winti gebeuren. 

 

Meestal heeft een ingi winti een aversie van geesten (jorka's), echter de kapting ingi winti niet. Waarom dat zo is, weet niemand. Als iemand bezeten is van een negatieve geest (negatieve jorka) kan de ingi winti  precies vertellen hoe dat komt, of door wie de jorka gestuurd is.  Dit doet hij gedetailleerd, hij vertelt zelfs hoe laat het was en op welke dag dit gebeurde.  Echter de jorka zelf weghalen, doet hij niet. Dat laat hij liever aan de Kromantie winti of een andere obia over.

 

Een Ingi winti kan heel mooi dansen, door zijn vrolijke aard.  Op feesten is het de Ingi winti die in de meeste gevallen, zijn mooie danskunsten vertoont via degene bij wie hij zich openbaart. Hij vrolijkt de ganse boel op en maakt heel veel plezier. De Ingi muziek is ook heel erg vrolijk van toon. Het klinkt vooral melancholisch en is ook een ode aan het dagelijkse leven.  Heel vaak ook laten ze in hun liederen merken hoe ondankbaar de mens kan zijn. De gebreken en tekortkomingen van de mens stellen ze aan de orde.

 

De favoriete sieraden van de watra Ingi zijn:

 

Bron: Dhr Agansu Gingetongo